Zmiana z 2023 roku, o której łatwo zapomnieć
Wcześniej obowiązek wskazania przyczyny dotyczył wyłącznie umów na czas nieokreślony. Od 26 kwietnia 2023 r. pracownicy zatrudnieni na czas określony objęci są ochroną, która wcześniej przysługiwała tylko zatrudnionym na czas nieokreślony.
W praktyce oznacza to, że w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy na czas określony również wskazuje się przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Zmienił się też obowiązek wobec związków zawodowych: o zamiarze wypowiedzenia umowy terminowej zawiadamia się na piśmie organizację związkową reprezentującą pracownika, podając przyczynę.
Przyczyna musi być konkretna i rzeczywista. Ogólnikowe sformułowanie w rodzaju „utrata zaufania" bez opisania okoliczności jest najczęstszym powodem, dla którego sąd uznaje wypowiedzenie za nieuzasadnione.
Okresy wypowiedzenia
Okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony i nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi, zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy:
2 tygodnie
gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy
1 miesiąc
gdy był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy
3 miesiące
gdy był zatrudniony co najmniej 3 lata
Liczy się staż u tego pracodawcy, a nie ogólny staż pracy. To rozróżnienie decyduje o dacie rozwiązania umowy, a od niej zależą rozliczenia urlopowe i ostatnia wypłata.
Wzór do pobrania
Wzór zawiera wszystkie wymagane elementy: dane stron, wskazanie umowy, okres wypowiedzenia i datę rozwiązania, miejsce na przyczynę, pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy oraz miejsce na potwierdzenie odbioru.
Pouczenie: element, który kosztuje najmniej, a pomijany jest najczęściej
Oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę lub o jej rozwiązaniu bez wypowiedzenia powinno zawierać pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.
Skutek pominięcia nie polega na tym, że wypowiedzenie jest nieważne. Polega na tym, że pracownikowi nie zaczyna biec termin na odwołanie tak, jak by biegł — a sąd może przywrócić mu ten termin. Dokument bez pouczenia zostaje więc otwarty znacznie dłużej, niż zakłada pracodawca.
Co następuje po wypowiedzeniu
Po rozwiązaniu stosunku pracy pracodawca wydaje świadectwo pracy, którego wzór jest załączony do rozporządzenia i zmienia się wyłącznie wraz z przepisami.
Wzór świadectwa i objaśnienie, co się w nim wpisuje, publikujemy osobno.
Najczęstsze pytania o wypowiedzenie umowy o pracę
- Czy przy umowie na czas określony trzeba podać przyczynę?
- Tak. Od 26 kwietnia 2023 r. pracownicy na umowach terminowych objęci są ochroną, która wcześniej przysługiwała tylko zatrudnionym na czas nieokreślony, więc w oświadczeniu wskazuje się przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie.
- Jakie są okresy wypowiedzenia?
- Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy: 2 tygodnie przy zatrudnieniu u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy co najmniej 6 miesiącach i 3 miesiące przy co najmniej 3 latach. Liczy się staż u tego pracodawcy, a nie ogólny staż pracy.
- Czy pouczenie o odwołaniu jest obowiązkowe?
- Tak. Oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu lub o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia powinno zawierać pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.
- Czy istnieje urzędowy druk wypowiedzenia?
- Nie. Kodeks pracy wymaga formy pisemnej i określonych elementów treści, ale nie zatwierdza formularza. Dlatego wzór na tej stronie zawiera wymagane elementy, a pole na przyczynę pozostaje puste.